nhac che nhac san nonstop game online blog radio truyen co tich truyen cuoi truyen 18 + truyen tranh truyen co tich hinh anh truyen cuoi nhac che tung chua healthy snacks game guide healthy for kids best food

Nhận biết một số bệnh thường gặp trên cây tiêu

Tác giả: admin - Ngày đăng: 2013-08-19

Hiện tượng cây sinh trưởng kém, vàng lá thường xuất hiện thành từng vùng cục bộ lúc đầu, sau đó lan rộng ra hoặc phát triển thành nhiều vùng. Triệu chứng vàng và rụng lá, rụng đốt thường phát triển chậm và kéo dài, có khi vài ba năm sau khi xuất hiện triệu chứng cây mới chết.

CÂY TIÊU
 
A. ĐẶC ĐIỂM SÂU BỆNH VÀ MỘT SỐ BIỆN PHÁP PHÒNG NGỪA
1. Đặc điểm
Rệp sáp hại rễ do rệp sáp Pseudococcus citri
Bệnh vàng lá chết chậm (slow wilt disease) do tuyến trùng Radopholus similis và tuyến trùng Meloidogyne incognita kết hợp nấm Fusarium solani
Bệnh héo chết nhanh (quick wilt disease) do nấm Phytophthora capsici.
Bệnh xoăn lùn (stunted disease) do virus gây ra cũng đang phát triển và gây hại nhanh chóng các vườn tiêu trong các năm gần đây.
Nguyên tắc quản lý tổng hợp sâu bệnh hại hồ tiêu
Các loại sâu bệnh sinh ra từ đất thường rất khó chữa trị, nhất là đối với tiêu, một loại cây trồng có bộ rễ rất nhạy cảm với sự tấn công của sâu bệnh.
Để quản lý sâu bệnh hại trong vườn tiêu có hiệu quả, cần tuân theo các nguyên tắc sau:
Giám sát thường xuyên, phát hiện và xử lý kịp thời
Thường xuyên kiểm tra vườn tiêu để phát hiện và xác định các vấn đề sâu bệnh ở giai đoạn mới phát triển, đặc biệt xem xét kỹ dây tiêu.
Khi thấy các bộ phận của cây tiêu bị bệnh phải tiến hành chữa trị và chuyển các bộ phận bị bệnh nặng ra khỏi đồng ruộng và đốt.
 
2. Biện pháp phòng ngừa
* Sự nhiễm sâu bệnh
Phương pháp phòng ngừa bệnh phải được thực hiện cho các cây tiêu xung quanh cây tiêu đã bị nhiễm các bệnh như bệnh xoăn lá, bệnh thối rễ, bệnh thối gốc tiêu, bệnh héo vàng, bệnh vàng lá chết chậm. Các dụng cụ đã dùng để cắt bỏ và chuyển các bộ phận cây tiêu hay cây tiêu bị bệnh ra khỏi đồng ruộng nên được làm sạch hay khử trùng trước khi dùng lại trên cây tiêu khác.
Hạn chế sự di chuyển của người làm vườn từ các vườn bệnh đến vườn không bệnh. Hệ thống thoát nước phải được thiết lập sao cho có thể tránh được sự lan truyền của nấm bệnh qua dòng nước. Dụng cụ nông nghiệp đã dùng ở vườn bị nhiễm bệnh không nên dùng cho vườn khác.
* Dùng giống kháng, giống sạch bệnh
Ở nước ta, công tác chọn tạo giống, nhất là giống chống bệnh cho cây hồ tiêu còn bỏ ngỏ, chưa có các giống hồ tiêu kháng sâu bệnh hại.
Để phòng ngừa bệnh hại cần lấy giống nhân trồng tại các vườn không bị nhiễm bệnh.
* Biện pháp canh tác để kiểm soát sâu bệnh hại tiêu
Rong tỉa cây che bóng thường xuyên trong mùa mưa để tạo độ thông thoáng và ánh sáng đầy đủ cho vườn tiêu.
            Hạn chế xới xáo, làm cỏ. Nhổ cỏ gốc bằng tay, trồng cây che phủ giữa các hàng tiêu. Tuy vậy không nên để thảm che phủ phát triển quá tốt sát gốc tiêu. Cắt hết cành lá ở gốc tiêu trong khoảng 30cm trên mặt đất. Thiết lập hệ thống thoát nước ở những nơi cần thiết.
* Biện pháp sinh học:
Đây là biện pháp được ưu tiên áp dụng trong việc phòng ngừa sâu bệnh hại hồ tiêu.
            Duy trì một môi trường thuận lợi cho sự phát triển của các vi sinh vật có ích cho việc phòng trừ sâu bệnh như tăng cường bón phân hữu cơ, bón phân bón khoáng cân đối, hợp lý, hạn chế sử dụng hóa chất nông nghiệp.
            Thường xuyên bón các loại chế phẩm sinh học như Trichoderma spp….
Dùng các chế phẩm chiết xuất từ cây trồng để phòng trừ sâu hại trên cây tiêu như chế phẩm chiết xuất từ cây Neem, cây thuốc cá. Ngày nay có nhiều loại thuốc trừ sâu sinh học đã được điều chế và lưu hành trong sản xuất như V- BT
* Biện pháp hóa học:
Biện pháp hóa học được dùng như là biện pháp cuối cùng trong việc phòng trừ sâu bệnh hại tiêu. Hóa chất bảo vệ thực vật được sử dụng phải nằm trong danh mục được cho phép sử dụng. Khi sử dụng phải tuân theo các quy định an toàn cho người lao động và các quy định an toàn thực phẩm.
 
B. BỆNH HẠI TRÊN CÂY HỒ TIÊU
1.Bệnh vàng lá  (bệnh chết chậm)


Triệu chứng
Hiện tượng cây sinh trưởng kém, vàng lá thường xuất hiện thành từng vùng cục bộ lúc đầu, sau đó lan rộng ra hoặc phát triển thành nhiều vùng.
Triệu chứng vàng và rụng  lá, rụng đốt thường phát triển chậm và kéo dài, có khi vài ba năm sau khi xuất hiện triệu chứng cây mới chết.
Hệ thống rễ của cây tiêu bị bệnh phát triển kém, đầu rễ bị thối, rễ có những nốt sần kích thước từ vài mm đến hơn 1cm. Những nốt sần này có thể xuất hiện riêng lẻ hay tạo thành từng chuỗi. Khi cây bị bệnh nặng thì các rễ chính và phụ đều bị thối.
Nguyên nhân gây bệnh
Rễ cây tiêu bị nốt sần chủ yếu do tuyến trùng Meloidogyne incognita và triệu chứng thối đầu rễ là do sự gây hại của một số loài nấm, chủ yếu là: Fusarium solani, Phytophthora spp., Pythium spp….
            Tuyến trùng tấn công trước, tạo ra những vết thương và nốt sưng trên rễ sau đó nấm xâm nhập làm thối rễ.
 
2. Bệnh chết nhanh

Triệu chứng
            Nấm bệnh xuất hiện trên tất cả các bộ phận và các giai đoạn sinh trưởng của cây. Gây hại trên lá, chùm quả, thân, rễ nhưng phổ biến nhất là ở phần thân nằm trong đất nơi tiếp giáp với mặt đất.
            Tấn công vào phần thân ngầm làm cây tiêu chết đột ngột và gọi là bệnh chết nhanh. Đầu tiên phần thân ngầm tiếp giáp với mặt đất có những vết thâm đen. Các vết thâm đen này lan rộng và ăn sâu vào bên trong thân ngầm làm tắc mạch dẫn của dây tiêu..
Nguyên nhân gây bệnh (Do nấm Phytophthora spp. gây hại)
            Bệnh chết nhanh thường xuất hiện trong mùa mưa. đặc biệt là những tháng mưa nhiều và tập trung ở những vườn không thoát nước tốt. Những năm mưa nhiều và kéo dài bệnh thường gây hại nặng và lây lan nhanh, đôi khi thành dịch. Những năm có hạn hán kéo dài, khả năng sinh trưởng và sức đề kháng của cây kém nên cây cũng dễ bị nấm tấn công hơn trong mùa mưa.
            Nấm bệnh chủ yếu sống trong đất và lây lan từ đất qua nước mưa; nước tưới; thân, cành, lá tiêu bị bệnh rụng xuống đất. Thân, cành, lá thường bị nhiễm bệnh trong mùa mưa. Các vườn ẩm thấp, các cây có bộ tán lá rậm rạp là điều kiện thích hợp cho nấm bệnh phát triển.
            Nấm bệnh chủ yếu sống trong đất và lây lan từ đất qua nước mưa; nước tưới; thân, cành, lá tiêu bị bệnh rụng xuống đất. Thân, cành, lá thường bị nhiễm bệnh trong mùa mưa. Các vườn ẩm thấp, các cây có bộ tán lá rậm rạp là điều kiện thích hợp cho nấm bệnh phát triển.
Biện pháp phòng trừ
Do diễn biến bệnh trên đồng ruộng rất nhanh, thường khi lá bắt đầu héo thì nấm đã ăn sâu vào bên trong các bộ phận của cây, nên đối với bệnh này phòng bệnh là chủ yếu. Để phòng trừ bệnh cần phải sử dụng biện pháp phòng trừ tổng hợp, đặc biệt chú trọng biện pháp canh tác và sinh học.
 
CÁC HOẠT ĐỘNG CỦA CON NGƯỜI TẠO ĐIỀU KIỆN CHO BỆNH CHẾT NHANH PHÁT TRIỂN
√ Trồng tiêu trên đất thoát nước kém
√ Tưới nước quá nhiều, hoặc chế độ tưới không phù hợp.
√ Nguồn nước tưới bị nhiễm Phytophthora
√ Sử dụng cây giống nhiễm bệnh Phytophthora .
√ Mật độ gieo trồng quá dày.
√ Sử dụng phân vô cơ có hàm lượng đạm cao
√ Chưa áp dụng biện pháp phòng trừ tổng hợp hiệu  quả cao
 
3. Bệnh khảm lá và xoăn lá

                                Bệnh khảm lá

Xoăn lùn


Triệu chứng
Có nhiều triệu chứng của bệnh virus trên cây tiêu nhưng nhìn chung có 3 triệu chứng phổ biến: khảm lá, khảm lá biến dạng, xoăn lùn
Triệu chứng khảm lá:
Lá tiêu không bị biến dạng, triệu chứng đặc trưng là các vết khảm nhẹ trên lá bánh tẻ, giống như triệu chứng thiếu vi lượng. Cây vẫn phát triển bình thường và cho năng suất.
Triệu chứng khảm lá biến dạng:
Lá biến dạng, mép lá quăn, gợn sóng, lá dài và hẹp lại, lá xoăn cuốn vào trong, lá dày và giòn, bề mặt lá nhăn nhúm. Lá bị mất diệp lục, có khảm đốm vàng hay vệt trắng theo gân chính của lá. Cây bị bệnh vẫn phát triển chiều cao và cho quả, nhưng cành nhánh phát triển kém, cành thường ngắn và nhỏ, ra hoa ít, chùm quả thưa ít hạt, năng suất thấp.
Triệu chứng xoăn lùn:
Cây tiêu bị bệnh thường có lá rất nhỏ, biến dạng, mặt lá sần sùi; lá dày và giòn; mép lá gợn sóng. Lá bị mất diệp lục từng phần lay toàn bộ lá. Ngọn tiêu nhỏ lại và ra rất nhiều ngọn tạo thành búi lớn sát gốc.
Các lóng đốt của cây tiêu ngắn lại, dẫn đến chiều cao cây cũng thấp hẳn so với cây bình thường. Triệu chứng này thường gặp ở vườn tiêu kiến thiết cơ bản. Trên vườn tiêu triệu chứng này thường dễ nhận biết và nông dân thường gọi là “tiêu điên”.
Biện pháp phòng trừ
-         Bệnh virus gây ra thường lây lan qua hom giống lấy từ cây đã bị bệnh. Các cây này có thể chưa thể hiện triệu chứng xoăn lá, khảm lá nhưng virus đã xâm nhập và hiện diện trong cây. Do đó để phòng bệnh này không nên lấy giống từ các vườn đã có triệu chứng bệnh virus.
 
4. Bệnh thán thư:


            Trên lá có những đốm lớn màu vàng sau đó chuyển thành màu nâu và đen dần. Vết bệnh có hình dạng không nhất định. Khi già rìa vết bệnh có quầng đen rộng bao quanh, phân cách giữa phần mô bệnh và mô khỏe.
Các vệt cháy thường xuất hiện ở đầu mép lá.
            Bệnh cũng có thể tấn công vào gié bông, gié quả làm bông, hạt bị khô đen hoặc cũng có thể gây hại thân nhánh cây tiêu làm tháo đốt, khô cành. Bệnh xuất hiện quanh năm nhưng thường phát triển mạnh trong mùa mưa.
 

6. Bệnh đốm lá


Các vết bệnh lấm chấm đen xuất hiện ở cả mặt trên và mặt dưới lá, tập trung ở vùng gần gân lá. Lá bị bệnh nặng thì vàng và rụng.
7. Bệnh tảo đỏ


Các vết bệnh thường xuất hiện ở mặt trên lá. Vết bệnh tròn, có màu cam, rờ thấy như lớp nhung mịn, hơi gồ lên trên bề mặt lá. Bệnh cũng có thể tấn công cành quả và dây thân.
Phòng trừ:
- Bón phân cân đối, hợp lý
- Rong tỉa cây che bóng để vườn cây dược thông thoáng

8. BỆNH SINH LÝ
- Thiếu đạm: Thường xảy ra ở giai đoạn sau thu hoạch, lá vàng, vàng cam, ngọn lá cháy, lá rụng.
- Thiếu Kali: Đỉnh lá bị cháy kéo dọc theo rìa lá, lá giòn dễ gãy, phiến lá cong, dây không chết nhưng năng suất giảm.
- Thiếu lân: Cây tăng trưởng chậm lại, cằn cỗi, ít đậu trái.






GIẢI PHÁP KỸ THUẬT TỔNG HỢP ĐỂ NĂNG CAO NĂNG SUẤT HỒ IÊU VÀ PHÒNG TRỪ SÂU BỆNH CÓ HIỆU QUẢ
1. Chọn đất trồng tiêu phù hợp
2. Không lấy giống ở những vườn bị bệnh để nhân trồng
3. Bón phân cân đối và hợp lý
     + Bón phân hữu cơ hàng năm: 10-15kg/trụ.
     + Bón phân hóa học cân đối hợp lý theo nhu cầu cây tiêu.
4. Trồng cây phủ đất trong vườn tiêu, hạn chế xới xáo
5. Quản lý tưới nước và thoát nước tốt cho vườn tiêu, tủ gốc giữ ẩm trong mùa khô, có rãnh thoát nước và rong tỉa cây che bóng trong mùa mưa.
6. Khuyến khích sử dụng cây trụ sống khi mở rộng diện tích tiêu với mật độ không quá dày. Trồng tiêu trên các hàng đai rừng có sẳn của các vườn cà phê, vườn cây ăn trái v.v....
7. Vệ sinh đồng ruộng tốt, thu gom lá, dây tiêu bệnh ra khỏi vườn và đốt bỏ
8. Thường xuuyên kiểm tra đồng ruộng, phát hiện sâu bệnh kịp thời để phòng trừ.
 
 C. SÂU HẠI  TRÊN CÂY TIÊU
1. Rệp sáp


Đặc điểm hình thái và cách gây hại
Trên cây tiêu rệp sáp gây hại tất cả các bộ phận của cây từ thân, lá, quả đến rễ. Rệp sáp hại rễ là đối tượng gây hại nguy hiểm, đã từng gây nạn dịch làm hủy diệt nhiều vườn tiêu tại Đăk Lăk vào những năm trước 1990 và hiện nay chúng cũng là một trong những nguyên nhân gây hiện tượng vàng lá, chết cây tại các vùng trồng tiêu ở nước ta
Rệp sáp là loài côn trùng chích hút, cơ thể có hình oval hơi tròn, chiều dài 2,5 - 3,5 mm, chiều rộng 1,8 - 2,0 mm, xung quanh cơ thể có 18 cặp tua ngắn, cặp thứ 17 dài hơn các cặp khác. Trên cơ thể của rệp sáp có nhiều bột sáp trắng nhưng vẫn còn vệt ngang theo ngấn các đốt. Nếu gạt bỏ lớp bột sáp ra cơ thể rệp sáp có màu hồng nhạt, nâu nhạt hay vàng nâu.
Biện pháp phòng trừ
Khi vườn cây bị rệp sáp gây hại thì cách xử lý như sau: Dùng chế phẩm sinh học BIOPEST  phun đều hết lên cây
Đối với cây bị gây hại ở rễ, việc phòng trừ rệp sáp hại rễ chỉ có hiệu quả khi cây bắt đầu có triệu chứng chậm phát triển, cây vàng lá nhẹ, rệp sáp chưa tạo ra măng xông.
2. Sâu đục thân                   
Đặc điểm hình thái và cách gây hại
Trên cây tiêu có 2 loài sâu đục
* Sâu xén tóc (Pterolosia subtinctata):
Con trưởng thành dài 10,5 - 11,5 mm, phần thân rộng nhất 4 mm. Đầu màu nâu sẫm, thân màu nâu đất, có râu ngắn hơn nhiều so với chiều dài thân. ấu trùng thường có màu trắng trong, ấu trùng có các dạng từ tuổi 1 đến tuổi 5, kích thước ấu trùng tuổi 5 khoảng 13 mm. Nhộng trần, chiều dài 12,5 - 14 mm.
* Sâu vòi voi (Lophobaris piperis):
Con trưởng thành màu nâu đen, ở đầu có vòi dài cong xuống vuông góc với thân, kích thước dài 4,6 - 5 mm kể cả vòi, rộng 2 mm. ấu trùng dài 6,0 - 6,5 mm, có màu trắng ngà, khi tách khỏi thân cành tiêu sẽ thấy có hình cong lưng bụng.  Nhộng có kích thước bằng hoặc lớn hơn con trưởng thành một ít, khi mới hóa nhộng có màu trắng ngà.                          
Sâu đục thân vòi voi thường gây hại ở phần thân tiêu sát mặt đất, có khi chúng còn gây hại cả phần rễ chính của cây tiêu.
Ngược lại, sâu đục thân xén tóc thường gây hại ở phần trên của thân và nhánh cây tiêu. Sâu có thể đục 1 hoặc nhiều cành trên cây tiêu, do vậy có thể làm vàng, héo và khô cành hoặc cả cây. Thân, cành bị hại thường dễ gãy ngay ở đốt có sâu đục vào. Khi chẻ thân, cành tiêu ra thường thấy có sâu đục thân ở các dạng ấu trùng, nhộng hoặc con trưởng thành chưa đủ cứng cáp để chui ra ngoài. Con trưởng thành có thể cắn cả chùm bông, chùm quả. Dẫn đến hiện tượng rụng bông, quả, làm giảm năng suất
 
3. Bọ xít lưới hay rầy thánh giá  (Elasmognathus nepalensis)


Đặc điểm hình thái và cách gây hại
Con trưởng thành của bọ xít lưới có màu đen, kích thước khoảng 15 x 7 mm. Cánh dài quá bụng, mảnh lưng ngực trước kéo dài ra hai bên và phình tròn ở đầu, nhìn giống như hai cánh ngắn. Mặt lưng và cánh trước có cấu tạo lưới. Vòi nằm sát mặt dưới của đầu và ngực.
 
Biện pháp phòng trừ
- Vệ sinh, làm cỏ cho vườn tiêu.
- Trồng tiêu với mật độ thích hợp, tạo hình để cây thông thoáng.
- Sử dụng một trong các Dùng chế phẩm sinh học BIOPEST 
Trồng tiêu trên cây trụ sống, cây đai rừng hoặc trồng cây che bóng cho vườn tiêu
Tủ gốc mùa khô
Quản lý cỏ dại, trồng cây che phủ, tủ gốc trong mùa khô
Cây phủ đất họ cúc trồng xen giữa 2 hàng tiêu
Lạc dại: Arachis pintoi
Lớp thảm mục dày giữ ẩm cho vườn tiêu trong mùa khô
Rãnh thoát nước trong vườn tiêu
Vệ sinh đồng ruộng tốt,
không để dây tiêu mọc sát đất
4. Các loại sâu hại khác trên hồ tiêu
 
Rệp muội                                                    Rầy xanh
Bọ cánh cứng


Rệp sáp giả vằn


Trên cây tiêu còn có các loại sâu hại khác như: rệp muội, rệp sáp giả vằn, mối, rầy xanh, bọ xít dài, bọ  cánh cứng ăn lá… Tuy nhiên các loài này xuất hiện không phổ biến và mức độ gây hại không nghiêm trọng đối với cây tiêu.
Dùng chế phẩm sinh học BIOPEST  

Bài viết cùng chuyên mục

BACK TO TOP